Ludzie, którzy pomagają
Gdy brakuje słów i bliskich
Katarzyna Gęstwicka o żałobie, telefonie wsparcia i granicach pomagania

Podczas II Konferencji Naukowej z okazji Światowego Dnia Zapobiegania Samobójstwom na Uniwersytecie Gdańskim gościła Katarzyna Gęstwicka. Na co dzień pracuje ona na Uniwersytecie Gdańskim, a od dwóch lat działa jako wolontariuszka w Fundacji Nagle Sami, gdzie wspiera osoby w żałobie oraz edukuje na temat przeżywania straty w swoich mediach społecznościowych. W poruszającym wywiadzie opowiedziała o realiach pracy na linii pomocy oraz o tym, jak ogromnym wyzwaniem jest towarzyszenie ludziom w najtrudniejszych momentach ich życia.
Kto szuka pomocy na linii wsparcia?
Po telefon wsparcia sięgają najczęściej osoby, które w swoim najbliższym otoczeniu nie mają nikogo, z kim mogłyby otwarcie i bez obaw porozmawiać o przeżywanej stracie. Profil dzwoniących jest niezwykle szeroki i obejmuje zarówno ludzi będących w świeżej żałobie po niedawnej tragedii, jak i osoby zmagające się ze skutkami straty od dłuższego czasu. Wielu dzwoniących szuka po prostu potwierdzenia, czy to normalne, że po upływie miesięcy nadal nie potrafią funkcjonować tak jak dawniej. Rozmowy dotyczą bardzo zróżnicowanych i bolesnych okoliczności, od śmierci samobójczej, straty dziecka czy wypadku drogowego, przez choroby onkologiczne i traumatyczne znalezienie ciała, aż po odchodzenie bliskich ze starości.
Jak udźwignąć ciężar obcowania ze śmiercią?
Codzienny kontakt z kryzysem emocjonalnym i tematyką odchodzenia wymaga ogromnych zasobów odporności psychicznej. Jak podkreśla Katarzyna Gęstwicka:
"To jest bardzo trudne, dlatego że nie można i nie powinno się cały czas rozmawiać o śmierci".
Kluczem do zachowania równowagi na linii wsparcia jest poczucie, że wolontariusz nigdy nie zostaje sam ze swoimi emocjami podczas dyżuru. Stała współpraca w zespole, możliwość bieżącego omówienia trudnych rozmów z innymi konsultantami oraz regularne superwizje i spotkania zespołu pozwalają na bezpieczne przepracowywanie trudnych doświadczeń. Równie istotna jest dbałość o siebie w czasie wolnym, od aktywności fizycznej i spacerów, po rozmowy z przyjaciółmi czy fizyczne "wychodzenie" ze skumulowanego napięcia po dyżurze.
Granice wsparcia i uważność na siebie
Pomaganie osobom w głębokim kryzysie wymaga dojrzałej samoświadomości i stawiania wyraźnych granic. Wnioski z praktyki pokazały, że nie każdy jest w stanie udźwignąć taki ciężar psychiczny i zdarzają się rezygnacje w trakcie odbywania stażu. Katarzyna Gęstwicka zwraca uwagę na fundamentalną zasadę:
"Uważam, że nie wszystko jest dla wszystkich. Nie każdy może i nie każdy powinien się zajmować interwencją kryzysową".
Roczny okres stażu w fundacji to czas, w którym w prywatnym życiu wolontariusza może wydarzyć się bardzo wiele. Właśnie dlatego kluczowa pozostaje ciągła uważność na własny stan emocjonalny, aby chęć niesienia pomocy innym nie odbywała się kosztem własnego zdrowia.
